بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

حمیدرضا حسن‌زاده-کارشناس ارشـد MBA مشاور ارشد راه‌اندازی مجتمع‌های چندمنظوره

  • چهارشنبه 30 آبان 1397 ساعت 15:21

اخبار => مقاله های اقتصادی مسکن

بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

بازارچه‌های سنتی از زمانی که کاروان‌های بازرگانی برای تجارت از شهری به شهر دیگری تردد می‌کردند در خارج از محدوده‌ی شهری و روستایی، محلی برای کسب‌و‌کار بوده است.
به ‌مرور زمان و با رشــد تولیدات و محصولات متنوع، بازارچه‌ها از حالت موقت و فصــلی به مکــان‌هایی دائمی برای تجارت تبدیل شدند. کلمه‌ی سوک (Souk به زبان فارسی به معنای سو یا راه) به راسته‌بازار اصلی گفته می‌شود که کسبه‌ی اصلیِ صنعتِ خاصی در آن مشغول به‌کار هستند. محل تقاطع این راسته‌بازارها نیز در زبان فارسی به چهارسو معروف بوده است.
به‌طور معمول در هر یک از این راسته‌بازارها محصولاتی همچون طلا و جواهر، پوشاک، ادویه‌جات و غیره به‌طور مجزا عرضه می‌شده که به همین دلیل هم صنوف فعال در هر بازار را با نام همان محصولی که می‌فروختند، نام‎گذاری می‌کردند. مثل؛ بازار طلافروشان، بازار ماهی‌فروشان و ...

نکته‌ی جالب توجهی که در راسته‌بازارها همواره وجود داشته این بوده که به دلیل یکسان بودن اقلامی که در یک راسته‌بازار عرضه می‌شده و قیمت‌های مختلف اجناس، مشتریان ترغیب به چانه‌زنی برای خرید می‌شدند و در نهایت ضمن اینکه خرید اتفاق می‌افتاد، رقابت جذابی نیز میان کسبه به وجود می‌آمد.


راسته‌بازارها به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند؛

فصلی: راسته‌بازارهای فصلی، عموماً برای محصولات کشاورزی و یا برای عرضه‌ی انواع محصولات مختلف در مناسبت‌های خاص در دل شهر و یا خارج از شهرها از سوی شهرداری‌ها ایجاد می‌شوند.
انواع مختلف آن به‌صورت هفتگی، ماهیانه و یا فصلی هستند که غالباً با نام‌های یکشنبه بازار، جمعه بازار و غیره نام‌گذاری می‌شوند.
این نوع راسته‌بازارها عموماً به‌صورت دکه‌ای و دست‌فروشی در فضایی باز و بدون سقف اجرا می‌شوند و کسبه در این شرایط مجبور به جابه‌جایی کالا پس از پایان ساعت کاری راسته‌بازار به‌صورت روزانه هستند.

دائمی: در گذشته به دلیل سختی جابه‌جایی کالا پس از پایان روزِ کاری و اینکه هر روز می‌بایست در محل جدیدی کاسبی نمایند، برخی از کسبه‌ای که از فروش بالایی برخوردار بودند اقدام به خرید محل کسب‌و‌کار خود نمودند و به‌صورت مغازه‌های خطی در یک راسته‌بازار فعالیتشان را در زیر سقف مغازه‌ها ادامه دادند و بدین ترتیب محلی دائمی برای کسب‌و‌کار خود به راه انداختند.

بازارها در ایران؛
از جمله بازارهای سنتی ایران که به شکل راسته‌بازارهای مختلف در کنار یکدیگر شکل گرفتند، می‌توان به بازار بزرگ تهران، بازار تبریز، بازار قزوین و همچنین نقش‌جهان اصفهان اشاره کرد که با معماری منحصر‌به‌فرد ایرانی و قدمتی بیش از 300 سال هنوز پویا و زنده‌اند و به صورت بازارهای سنتی دائمی به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
این بازارها علاوه بر رونق بالایی که دارند از جاذبه‌های گردشگری شهرهای خود نیز به‌شمار می‌روند.
تلفیق بازارهای سنتی با مراکز خرید امروزی؛
در مقایسه با مراکز خرید مدرن امروزی، بازارچه‌های سنتی منحصراً به خرید و فروش کالاهای مصرفی اختصاص داشته‌اند و تفریح و سرگرمی در آنها جایی نداشته است.
اما از منظر دیگر؛ یکسان بودن کالاهای کسبه، قدرت چانه‌زنی و قابلیت گرفتن تخفیف از کسبه از جمله جاذبه‌های خرید در این‌گونه بازارچه‌ها بوده است.
مراکز خرید مدرن امروزی که تبِ آن سراسر کشور را دربرگرفته است با وجود استاندارد چیدمان و هارمونی کلی برای صنوف مختلف، انحصاری نمودن برخی محصولات به برندهای خاص، آوردن تمامی صنوف در زیر یک سقف با متراژ مشخص، محدود کردن برندهای مشترک با هدف برندسازی و گرفتن جاذبه‌ی فرهنگِ چانه‌زنی و تخفیف که از نکات ریز مربوط به فرهنگ خرید هرکشوری است، اقدام به ایجاد جاذبه‌های تفریحی و سرگرمی در کنار خرید نمودند تا بر جذابیت مراکز خرید بیفزایند.

پیشنهـــاد؛
پیشنهاد کاربردی در این زمینه برای افزایش جذابیت و درنهایت پاخور مراکز خرید مدرنی که امروزه در کشور در حال ساخت و بهره‌برداری هستند، این است که؛ با اضافه نمودن راسته‎بازارهای تخصصی با معماری سنتی شهری که در دل این مراکز خرید واقع شده‌اند، می‌توانند علاوه بر جاذبه‌های امروزی که برای مراکز خرید در نظر گرفته شده است، بازارچه‌ها یا تیمچه‌های (ترکیبی از چند کاسبی کوچک) تخصصی با ایجاد حس رقابت در کسبه، فرهنگ چانه‌زنی را نیز به این مراکز خرید باز‌گردانند.
فرهنگ چانه‌زنی یک فرهنگ بومی است. شاید دلیل زمین خوردن احتمالی بسیاری از مال‌ها و مراکز خرید مدرن امروزی، علاوه بر همه‌ی قواعدی که رعایت می‌شود یا نه، همین بی‎توجهی به این فرهنگ دیرین ایرانی‎هاست. البته این موضوع مربوط به همه‌ی مراکز خرید نمی‌شود و بایستی موقعیت مرکز خرید را با فرهنگ بومی آن منطقه مورد سنجش قرار داد.
نکته‌ی قابل توجه در خصوص طراحی داخلی برای جانمایی واحدهای تجاری نیز گواه این ماجراست که در استاندارهای بین‌المللی نیز چیدمان مراکز خرید به‌صورت Anchor tenant و Line Shop است. واژه‌ی Anchor tenant به معنای مستأجرین اصلی (لنگر) است که موجب افزایش پاخور در هر مرکز خرید می‌شوند و واژه‌ی Line Shop به‌معنای مغازه‌های خطی یا همان راسته‎بازارهاست.
همان‌طور که ملاحظه می‌کنید در استانداردهای امروزی نیز کماکان از استراتژی راسته‎بازار در طراحی معماری و بهره‌برداری از مراکز خرید استفاده می‌کنند.

 

 


ارسال نظر

ارسال


بازگشت۱۵میلیارد از تخلف مالی به نظام مهندسی/نظام ارجاع کارشفاف شد

بازگشت۱۵میلیارد از تخلف مالی به نظام مهندسی/نظام ارجاع کارشفاف شد

رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، از شفاف‌سازی سامانه ارجاع کار و امکان مشاهده کلیه پروژه‌های نظارتی، از سوی همه اعضای نظام مهندسی خبر داد.

برنامه ای برای افزایش وام مسکن نداریم/ تداوم ساخت مسکن کم درآمدها

برنامه ای برای افزایش وام مسکن نداریم/ تداوم ساخت مسکن کم درآمدها

وزیر راه و شهرسازی گفت: قصد و برنامه ای برای افزایش وام مسکن نداریم، چرا که معتقدیم این اقدام موجب افزایش قیمت مسکن خواهد شد و اقشار کم درآمد برای تامین مسکن بیشتر دچار مشکل می شوند.

متوسط قیمت مسکن تهران از متری۱۰میلیون گذشت/افزایش ۳۹درصدی معاملات

متوسط قیمت مسکن تهران از متری۱۰میلیون گذشت/افزایش ۳۹درصدی معاملات

بر اساس اعلام دفتر برنامه ریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی میانگین قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در معاملات بهمن ماه تهران ۱۰ میلیون و ۶۶ هزار تومان برآورد شده است.

 شهردار تهران: پشت بام فروشی بررسی می شود

شهردار تهران: پشت بام فروشی بررسی می شود

شهردار تهران با بیان اینکه تاکنون گزارشی از «پشت بام فروشی» در پایتخت دریافت نکرده ام تصریح کرد: احداث کانکس در پشت بام ها بررسی خواهد شد.

 22 میلیون نفر در بافت های فرسوده زندگی می کنند

22 میلیون نفر در بافت های فرسوده زندگی می کنند

عضو هیات مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران گفت: براساس آمارهای موجود 22 میلیون نفر از جمعیت کشور در بافت های فرسوده شهری زندگی می کنند که فقر شهری، عدم ایمنی و بحران هویتی از مهمترین مسائل آنهاست.

 400 هزار واحد مسکن در کشور احداث می شود

400 هزار واحد مسکن در کشور احداث می شود

وزیر راه و شهرسازی گفت: احداث 400 هزار واحد مسکونی در کشور برای سال ‌های 98 و 99 با اولویت خانه اولی ها در دستور کار قرار گرفته است.

 مجتمع مسکونی 584واحدی کارگران گل گهر سیرجان افتتاح شد

مجتمع مسکونی 584واحدی کارگران گل گهر سیرجان افتتاح شد

مجتمع مسکونی 584واحدی کارگری تعاونی های پیمانکاران منطقه گل گهر سیرجان با حضور وزیر مسکن راه و شهرسازی شامگاه دوشنبه افتتاح و مورد بهره برداری قرار گرفت .

امضای ۷۵۰۰ میلیارد تومان تفاهم نامه در شهرهای جدید

امضای ۷۵۰۰ میلیارد تومان تفاهم نامه در شهرهای جدید

امروز در جریان برگزاری همایش فرصتهای سرمایه گذاری که در شهر جدید هشتگرد برگزار شد، تفاهم نامه‌هایی برای احداث پروژه‌های مختلف مسکونی، تجاری، رفاهی و درمانی به ارزش تقریبی ۷۵۰۰ میلیارد تومان به امضا رسید که از جمله آنها ۴۴ تفاهم نامه به ارزش ۳۰۰۰ میلیارد تومان در هشتگرد بود.

 افزایش ۳۳۰ درصدی واحدهای مسکونی کشور در ۴۰ سال اخیر

افزایش ۳۳۰ درصدی واحدهای مسکونی کشور در ۴۰ سال اخیر

وزیر راه وشهرسازی از افزایش ۳۳۰ درصدی تعداد واحدهای مسکونی طی ۴۰ سال اخیر خبر داد.

 رشد قیمت مسکن کمتر از نرخ تورم خواهد بود

رشد قیمت مسکن کمتر از نرخ تورم خواهد بود

یک کارشناس مسکن با تاکید بر اینکه رشد قیمت در هر کالایی با آغاز سال جدید رخ می دهد و این موضوع برای مسکن هم اجتناب ناپذیر است گفت:قیمت مسکن به گونه ای افزایش یافته که قدرت خرید به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.

تهران و باغ های شمیران

تهران و باغ های شمیران

اگربخواهید در تهران این کلان شهر پر از برج شلوغی و آشفتگی روزی را به گردش بگذرانید ودر این گردش تاریخ فرهنگ هنر و طبیعت را جستجو کنید شاید هیچ کجا بهتر از مناطق شمالی آن نباشد، منطقه‌ای که تا چندی پیشتر جدای از تهران فعلی و ییلاقی  برای دارالخلافه نشینهای تهرانی بود. منطقه‌ای که به نام شمرون خوانده می‌شود و هنوز هم ساکنان امروزی

آدرس اشتباه به سرمایه‌گذاران مسکن!

آدرس اشتباه به سرمایه‌گذاران مسکن!

یک کارشناس اقتصاد مسکن با بیان این‌که آمار نشان می‌دهد معاملات شهر تهران در بازه قیمتی ۷۵۰ میلیون تومان انجام می‌شود، گفت: شاخص‌هایی همچون رشد و میانگین قیمت‌های فعلی از مناطق برخوردار شهر تهران این آدرس اشتباه را به سرمایه‌گذار می‌دهد که در مناطق مرفه‌نشین اقدام به ساخت و ساز کند؛ در حالی که عمده آپارتمان‌های خالی از سکنه تهران در این مناطق قرار دارد.

 مخالفت دبیر کانون انبوه‌سازان با کارت اعتباری مصالح مسکن/ ۴۰۰هزار درخواست برای وام مسکن

مخالفت دبیر کانون انبوه‌سازان با کارت اعتباری مصالح مسکن/ ۴۰۰هزار درخواست برای وام مسکن

دبیر کانون انبوه سازان کشور با بیان اینکه وضعیت بازار مسکن در سال آینده بستگی به نرخ تورم دارد، گفت:پرداخت کارت اعتباری مصالح و دخالت دولت در بازار مفید نیست.

 خانه ۸۸متری در تهران ۲۰۰میلیون تومان!

خانه ۸۸متری در تهران ۲۰۰میلیون تومان!

بررسی قیمت روز مسکن در تهران حاکی از آن است که یک خانه مسکونی ۳۰۶ متری در دروازه شمیران به قیمت ۱.۵ میلیارد تومان و آپارتمان ۸۸ متری در تهرانسر به قیمت ۲۰۰ میلیون تومان معامله شده است.

۲برنامه دولت برای خانه‌دارکردن ارزان مردم/ کاهش ۱۵درصدی قیمت مسکن با کارت اعتباری مصالح

۲برنامه دولت برای خانه‌دارکردن ارزان مردم/ کاهش ۱۵درصدی قیمت مسکن با کارت اعتباری مصالح

وزیر راه و شهرسازی با بیان "باید بتوانیم در جهت عمران و آبادانی کشور بیشتر و کارآمدتر از گذشته ایفای نقش کنیم" گفت: دولت ۲ برنامه برای خانه‌دارکردن ارزان مردم را در دستور کار دارد.

 ارزش ریالی پروژه‌های نیمه تمام در کشور چقدر است؟

ارزش ریالی پروژه‌های نیمه تمام در کشور چقدر است؟

به گفته رییس کمیسیون عمران مجلس و اطلاعات رسمی، ۶۰۰ هزار میلیارد تومان پروژه نیمه تمام در کشور وجود دارد اما با تعدیل قیمت ها، به نظر می رسد امروز نزدیک به «هزار هزار میلیارد تومان» پروژه نیمه تمام در کشور وجود داشته باشد که به طور میانگین حدود ۵۰ درصد پیشرفت داشته اند؛ با توجه به اینکه این میزان از سرمایه های مردم درگیر پروژه های نیمه تمام مانده و در تنگنا هستیم، نباید وارد پروژه هایی شویم که با اولویت ها تطبیق ندارد.

 هزینه بالای خرید اوراق تسهیلات مسکن

هزینه بالای خرید اوراق تسهیلات مسکن

در حالی که تسهیلات خرید مسکن در تهران در بهترین حالت حداکثر تا یک چهارم هزینه خرید یک واحد مسکونی ۶۰ متری را پوشش می دهد، اما هزینه خرید اوراق این تسهیلات، ۱۰ درصد ارزش وام است.