تهران و باغ های شمیران

  • چهارشنبه 17 بهمن 1397 ساعت 12:50

اخبار => انتخاب سردبیر

اگربخواهید در تهران این کلان شهر پر از برج شلوغی و آشفتگی روزی را به گردش بگذرانید ودر این گردش تاریخ فرهنگ هنر و طبیعت را جستجو کنید شاید هیچ کجا بهتر از مناطق شمالی آن نباشد، منطقه‌ای که تا چندی پیشتر جدای از تهران فعلی و ییلاقی  برای دارالخلافه نشینهای تهرانی بود. منطقه‌ای که به نام شمرون خوانده می‌شود و هنوز هم ساکنان امروزی
تهران و باغ های شمیران

اگربخواهید در تهران این کلان شهر پر از برج شلوغی و آشفتگی روزی را به گردش بگذرانید ودر این گردش تاریخ فرهنگ هنر و طبیعت را جستجو کنید شاید هیچ کجا بهتر از مناطق شمالی آن نباشد، منطقه‌ای که تا چندی پیشتر جدای از تهران فعلی و ییلاقی  برای دارالخلافه نشینهای تهرانی بود. منطقه‌ای که به نام شمرون خوانده می‌شود و هنوز هم ساکنان امروزی آن ترجیح می دهند سکونتگاه خود رابه همین نام بخوانند. با پایتخت شدن تهران در زمان آقا محمد خان قاجار دامنه‌های البرز که با اندکی فاصله در شمال این پایتخت تازه قرار داشت مورد توجه قرار گرفت و زمین‌های آن هر کدام باغی شد برای ییلاق و تفرج تابستانی شاهان شاهزادگان و رجال سیاسی  دربار قاجار تا از فرار گرمای سخت تابستان به خنکای این مناطق و باغ‌هایش پناه آورند و شمیران منطقه‌ای شد بر بلندای تهران با باغهایی که هر کدام از اتفاقی، یا سرشناسی صاحب ملکی، بر خود نامی گرفت و محله‌های تازه با نام‌های تازه پدید آمدند، اما با بزرگ شدن تهران، دیگر منطقه‌ای جدا نبود و این ابر شهر غول آسا شمیران را در خود گرفت تا باغهایش را کوچک کند و برج‌های مدرن را درآن شکل دهد. با همۀ این گسترش و دگرگونی هنوز هم ییلاق دیروز فرصت‌هایی برای گردشی استثنایی در خود دارد، حالا که خیابان‌ها افزونتر شده اند و با تکه کردن محله‌ها مسافران تازه‌ای را به این منطقه کشانده‌اند، هنوز هم با شنیدن نام‌هایی که بر زبان شمیران نشینان جاری است می‌توان نشانه‌هایی از تاریخ شنید و اگر اهلش بود سفری با نامها در پیش گرفته و پیشینۀ آنها را از گذر غبار گرفتۀ زمان بیرون کشید و به تماشای یادگاری‌های بازماندۀ تاریخی - طبیعی آن نشست.

در گذشته‌های خیلی دور به منطقه ای که بعدها شمیران نامیده شد قصران سفلی یا قصران جنوبی می گفتند در کتاب تاریخ طبرستان و رویان و مازندران ظهیرالدین مرعشی که در سال 881 قمری نوشته شده به نام دژدربند شمیران بر می خوریم. احمد کسروی مورخ و لغت شناس بر جسته می گوید [ران] به معنای جایگاه وسرزمین است و سمی یا شمی به معنای سرد است و از این رو شمیران به معنای جای سرد وسردسیر است. تقریبا همهٔ محققان برجسته این گفتۀ کسروی را که دلایل بسیاری در اثباتش مطرح کرده وبه ویژه در قیاس و مقابله با تهران به معنای گرم جای پذیرفته‌اند. برای رسیدن به شمیران از راههای مختلفی می‌توان پیش آمد همچون خیابان ولیعصر [عج] یا بزرگراه چمران و یا جاده قدیم شمیران که نام امروزی آن خیابان شهید دکتر علی شریعتی است. این همان جاده قدیمی است که امتداد آن در زمان قاجار، دارالخلافه را به این منطقه وصل می‌نموده است و هنوز هم خیلی‌ها دوست دارند آنرا جاده قدیم بخوانند. هر سه این راهها به میدان تجریش ختم می شود، میدانی که مرکز شمیران امروزی است. آنگونه که ابوبکر راوندی در کتاب راحه الصدور نوشته است {نام قدیم تجریش در950 سال پیش طجردشت} بوده و می‌نویسد طغرل اول سلجوقی بر سرراه سفرش از تبریز به شهرری خون دماغ می‌شود، چون هوا بسیار گرم بوده پس به ده طجردشت از برای خنکی هوا نزول فرمود اما خنکی هوا هم چاره سازنمی شود و سلطان در تجریش در می گذرد. تابوت طغرل راجهت دفن به شهر ری بردند و در آنجا به خاک سپردند که امروز برج طغرل نام دارد. همچنین روایت کرده اند که کریمخان زند هم از فرط گرمای هوای تهران ناخوش احوال شده بود، به تجریش می‌رود که در مورد او، خنکی هوای تجریش کار ساز شده و سلامتی‌اش را به دست می‌آورد. اما تجریش قدیم محدوده‌ای در سمت راست جاده شمیران روی تپه ای بعد از پل رومی بوده است و چون در زمینهای اطراف باغها سر وکله گرگ پیدا می‌شود، اهالی آنجا را رها کرده و به حوالی امامزاده صالح (ع) روی آوردند وتجریش فعلی را بنا کردند و بدین ترتیب تجریش مجموعه باغات مختلفی را میان امامزاده صالح (ع)والهیه در بر می‌گرفته و مرکز آن بازار بوده است. تجریش در قدیم پلی آجری و باریک بر روی رودخانۀ دربند داشته که بعدها با گسترش این منطقه، این پل خراب شد و میدان قدس فعلی بنا گردید، هنوز هم نام میدان (سر پل) را می‌توانید
از زبان رهگذران بسیاری در این منطقه بشنوید. علاقمندان در این منطقه می‌توانند از بازار قدیم و تکیۀ آن دیدن نمایند ویا به دیدن بارگاه زیبای امامزاده صالح (ع) بروند. اگر علاقمند به طبیعت کوهستانی هستید می توانید از تجریش را ه شمال را در پیش گیرید و به سمت در بند بروید. در بند دهکده‌ای بسیار قدیمی است که از شمال به کوههای توچال و ده پس قلعه متصل می‌شود، رودخانۀ پس قلعه از وسط دربند می گذرد. منزل پسران فتحعلی شاه قاجار در همین منطقه بوده است که ظاهرا از ترس آزار واذیت محمد شاه از آنجا گریخته‌اند. 
از دورۀ قاجار ساختمانی به نام (عمارت نهارخوری) در بند دایر بوده است. گفته شده است که مهمانخانۀ دربند نخستین مهمانخانه در ایران بود که امکانات پذیرایی از شخصیت‌های خارجی درآن فراهم شده است.

 

 


تنوع رستورانها و باغچه‌های تفریحی ایجاد شده در مسیر بالا رفتن کوههای دربند فرصت تفریحی ویژه ای را برای علاقمندان فراهم کرده است. در شرق دربند محلهای قدیمی به نام امامزاده قاسم (ع) قرار دارد که نام قدیم آن (دیزج علیا) به معنای دژبالا بوده است. در نقلها آمده است سر قاسم بن حسن بن زید بن حسن بن علی (ع) را در آنجا به خاک سپردند و به این نام مشهور شد. عضدالدوله دیلمی در سال 270 هجری بقعه ای بر سر قبر امامزاده ساخت و بعدها نیز سبکتکین  سلجوقی و شاه طهماسب اول صفوی و فتحعلی شاه قاجار در این بارگاه تغییراتی ایجاد کردند. اما یکی از معروفترین اماکن امامزاده قاسم (ع)، قبرستان ظهیرالدوله است که مدفن علی خان ظهیرالدوله داماد ناصرالدین شاه و وزیر تشریفات وی است. ظهیرالدوله مدتی حاکم تهران و موسس انجمن اخوت و از طرفداران مشروطه بود. پس از دفن  ظهیرالدوله در آن قبرستان به مقبره جمعی از هنرمندان و بزرگان علم وادب تبدیل شد. ملک الشعرای بهار، رشید یاسمی، رهی معیری، حبیب سماعی، درویش خان و جمعی دیگر از هنرمندان در ظهیرالدوله مدفون هستند.
در جنوب دربند منطقۀ سعدآباد واقع شده است. علی خان والی، حکمران فارس در شمالی ترین نقطۀ سعدآباد خانه ییلاقی ساخته بود و بخشی از زمینهای آن متعلق به «بانو عظمی» خواهر ظل السلطان بوده است که احتمالا شوهرش صارم الدوله آنها را مهریۀ او کرده بود. حکومت ملی در عصر مشروطیت این زمینها را مصادره می‌کند. رضاخان سردار سپه قبل از شاه شدن، این زمینها را می‌خرد وهجده کاخ در طول حکومت پهلوی در آن ساخته می‌شود. قدیمی ترین کاخ این مجموعه  «کاخ شهوند» است که ساخت آن از سال 1301تا 1307خورشیدی به طول می‌انجامد. امروزه همۀ کاخهای این مجموعه به موزه تبدیل شده است که باید سعدآباد را باغ موزه‌ها نامید. اگر علاقمند دیدن آثار هنرمندان هستید می توانید به موزۀ هنرهای زیبا موزۀ آبکار، موزۀ بهزاد، موزۀ فرشچیان، موزۀ میرعماد و موزۀ هنر ملل و یا اگر دوست دارید فرهنگ عامه مردم ایران را تماشا کنید به موزۀ مردم شناسی و برای تماشای تاریخ نظامی و یا آثار مربوط به آب به موزه‌های نظامی و آب مراجعه کنید و اگر می‌خواهید کاخ ببینید می‌توانید به تماشای کاخهای ملت و سبز بروید. راستی در بازدید مجموعۀ سعد آباد موزۀ برادران امیدوار این سیاحان ایرانی را فراموش نکنید. در بازگشت از سعد آباد می توانید از محله یا خیابان زعفرانیه راه به پایین بگیرید و در عبور از این مسیر به تماشای تماشاگه زمان بروید. تماشاگه زمان موزه ایست که در یکی از خانه‌های قدیمی منطقه شکل گرفته و مجموعه ای از آثار سنجش زمان در ادوار مختلف را به تماشا گذاشته است. وقتی زعفرانیه را در امتداد خیابان ولیعصر به پایان برسانید، بقایای قدیمی باغ فردوس در برابر شما قرار دارد. محمد شاه در راه تجریش قصری را بنا می‌کند که از نام محمدیه نام می‌گیرد و بعدها حسینعلی خان معیرالممالک (نظام الملک ) از رجال سرشناس عهد قاجار عمارتی دو طبقه به سبک آن دوران که «گوش فیل» نامیده می‌شد بنا نهاد و آنجا را «باغ فردوس» نام گذاشت. عمارت باغ فردوس در زمان مظفرالدین شاه و پس از آن تغییرات بسیار کرد. امروزه در عمارت قدیمی بر جای مانده این باغ، موزۀ سینمای ایران قرار دارد. اگر دوست دارید سفری با کاروان یک صد ساله سینمای ایران داشته باشید و فیلم های قدیمی و آغازین این راه و هنرمندان به یاد ماندنی آن را به یاد آورید می توانید پای به این باغ بگذارید.
در امتداد خیابان ولیعصر به تجریش، کمی این سوتر در منطقۀ مقصود بیک خانۀ قدیمی دکتر حسابی قرار دارد که به موزۀ این دانشمند فرزانه تبدیل شده است. حالا اگر تجریش را به سمت شرق پیش بگیرید نامهای دیگری پیش رویتان قرار می‌گیرد. نخستین نام دزا شیب است که از دهکده‌های قدیمی شرق تجریش بوده و بسیاری از محلات دیگر را نیز در بر گرفته است. نام آن را «دزج سفلی» و «دزاشیب» دانسته‌اند که دزج یا دیزج یا همان دژ نوعی قلعه بوده است.
پس از دزاشیب خیابان نیاوران آغاز می شود. در شمال دزاشیب و آغاز خیابان نیاوران محلۀ جماران قرار دارد که در قدیم دهکده ای بوده است. دربارۀ اسم قدیم جماران نظر روشنی وجود ندارد. برخی بر این عقیده‌اند که جمهران ری که امامزاده ادریس در آن مدفون بوده همان جماران امروزی است وعده ای نیز جاموران ری باستان را همین جماران امروزی می‌دانند و عدهای نیز گفته اند که جمر و کمر به معنی سنگ بزرگ است وچون از آنجا همواره سنگهای بزرگ به دست می آمده آنجا را جمران به معنی محل به دست آمدن سنگ نامیده‌اند. «منظریه» باغاتی بوده که در شرق جماران واقع شده‌اند. زمینهای منظریه در قدیم به میرزا فتحعلی خان شیرازی ملقب به صاحب دیوان تعلق داشت در زمان ناصرالدین شاه قرار بوده است که شاه راهی بزرگ از قریه منظریهٔ شمیران به سمت سواحل دریای مازندران کشیده شود که راه کلکچال بازماندۀ آن است. پس از سقوط حکومت قاجار باغ منظریه به دولت تعلق گرفت و در سال 1312خورشیدی برای فعالیت‌های ورزشی به انجمن ملی تربیت بدنی وپس از آن به به وزات آموزش و پرورش واگذار شد، از دیدنی‌های منظریۀ امروز پارک سنگی جمشیدیه است که علاقمندان بسیاری را به خود می کشاند.

کاخ سعدآباد

کاخ سعدآباد

بعد از مرگ محمد شاه قاجار در عمارت محمدیه، فرزند بر تخت نشسته اش یعنی ناصرالدین شاه، آنجا را از مرگ پدر بدیمن می‌داند و به ییلاق نمی‌رود و دستور می دهد تا جایی تازه را برای قصر نو بیابند و نیزار روستای کرده وی مسطح می‌شود و قصر نیاوران شکل می گیرد. با ساخت قصر نیاوران بعضی از رجال سیاسی قاجار نیز در اطراف باغ نیاوران باغهایی را می‌سازند. در جوار نیاوران کامران میرزا نایب السلطنه باغی را می سازند که کامرانیه نام می‌گیرد. پس از فوت او دخترش برخی از زمینهای جنوبی کامرانیه را به عبدالحسین میرزا فرمانفرما فروخته و از تعلق این املاک به خانواده فرمانفرما نام باغ را فرمانیه می‌نهند. ظاهرا در سال 1307 خورشیدی بعضی ازجلسات برخی از اعضای دولت در این ملک تشکیل می‌شده است. در نهم خرداد 1319ورثۀ فرمانفرما باغ را به سفارت ایتالیا می‌فروشد که هنوز در اختیار آن سفارت قرار دارد. ناصرالدین شاه در سال 1292خورشیدی زمین های جنوب عمارت نیاوران را به باغ تبدیل نمود و ساختمانی در آن برای یکی از همسران خود امینه اقدس که بعد از ازدواج لقب اقدس الدوله گرفت ساخت و نام اقدسیه نیز به همین مناسبت بر این باغ گذاشته شد. در شمال باغ نیاوران محلۀ کاشانک قرار دارد. شش دانگ کاشانک به فاطمه خانم ملقب به انیس الدوله از زنان سوگلی ناصرالدین شاه تعلق داشت. ذکر شده است که انیس الدوله حکمرانی کاشان را از ناصرالدین شاه خواسته و شاه هم این در خواست را پذیرفته بود. شاید هم شاه برای آنکه دل همسر محبوبش را نشکسته باشد حکمرانی همین قریه را به اسم کاشان کوچک (کاشانک) به او بخشیده باشد...

 

 

 

 

 

پژوهشگر: میثم نظمی

منبع:iranboom.ir

 


ارسال نظر

ارسال


بازگشت۱۵میلیارد از تخلف مالی به نظام مهندسی/نظام ارجاع کارشفاف شد

بازگشت۱۵میلیارد از تخلف مالی به نظام مهندسی/نظام ارجاع کارشفاف شد

رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، از شفاف‌سازی سامانه ارجاع کار و امکان مشاهده کلیه پروژه‌های نظارتی، از سوی همه اعضای نظام مهندسی خبر داد.

برنامه ای برای افزایش وام مسکن نداریم/ تداوم ساخت مسکن کم درآمدها

برنامه ای برای افزایش وام مسکن نداریم/ تداوم ساخت مسکن کم درآمدها

وزیر راه و شهرسازی گفت: قصد و برنامه ای برای افزایش وام مسکن نداریم، چرا که معتقدیم این اقدام موجب افزایش قیمت مسکن خواهد شد و اقشار کم درآمد برای تامین مسکن بیشتر دچار مشکل می شوند.

متوسط قیمت مسکن تهران از متری۱۰میلیون گذشت/افزایش ۳۹درصدی معاملات

متوسط قیمت مسکن تهران از متری۱۰میلیون گذشت/افزایش ۳۹درصدی معاملات

بر اساس اعلام دفتر برنامه ریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی میانگین قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در معاملات بهمن ماه تهران ۱۰ میلیون و ۶۶ هزار تومان برآورد شده است.

 شهردار تهران: پشت بام فروشی بررسی می شود

شهردار تهران: پشت بام فروشی بررسی می شود

شهردار تهران با بیان اینکه تاکنون گزارشی از «پشت بام فروشی» در پایتخت دریافت نکرده ام تصریح کرد: احداث کانکس در پشت بام ها بررسی خواهد شد.

 22 میلیون نفر در بافت های فرسوده زندگی می کنند

22 میلیون نفر در بافت های فرسوده زندگی می کنند

عضو هیات مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران گفت: براساس آمارهای موجود 22 میلیون نفر از جمعیت کشور در بافت های فرسوده شهری زندگی می کنند که فقر شهری، عدم ایمنی و بحران هویتی از مهمترین مسائل آنهاست.

 400 هزار واحد مسکن در کشور احداث می شود

400 هزار واحد مسکن در کشور احداث می شود

وزیر راه و شهرسازی گفت: احداث 400 هزار واحد مسکونی در کشور برای سال ‌های 98 و 99 با اولویت خانه اولی ها در دستور کار قرار گرفته است.

 مجتمع مسکونی 584واحدی کارگران گل گهر سیرجان افتتاح شد

مجتمع مسکونی 584واحدی کارگران گل گهر سیرجان افتتاح شد

مجتمع مسکونی 584واحدی کارگری تعاونی های پیمانکاران منطقه گل گهر سیرجان با حضور وزیر مسکن راه و شهرسازی شامگاه دوشنبه افتتاح و مورد بهره برداری قرار گرفت .

امضای ۷۵۰۰ میلیارد تومان تفاهم نامه در شهرهای جدید

امضای ۷۵۰۰ میلیارد تومان تفاهم نامه در شهرهای جدید

امروز در جریان برگزاری همایش فرصتهای سرمایه گذاری که در شهر جدید هشتگرد برگزار شد، تفاهم نامه‌هایی برای احداث پروژه‌های مختلف مسکونی، تجاری، رفاهی و درمانی به ارزش تقریبی ۷۵۰۰ میلیارد تومان به امضا رسید که از جمله آنها ۴۴ تفاهم نامه به ارزش ۳۰۰۰ میلیارد تومان در هشتگرد بود.

 افزایش ۳۳۰ درصدی واحدهای مسکونی کشور در ۴۰ سال اخیر

افزایش ۳۳۰ درصدی واحدهای مسکونی کشور در ۴۰ سال اخیر

وزیر راه وشهرسازی از افزایش ۳۳۰ درصدی تعداد واحدهای مسکونی طی ۴۰ سال اخیر خبر داد.

 رشد قیمت مسکن کمتر از نرخ تورم خواهد بود

رشد قیمت مسکن کمتر از نرخ تورم خواهد بود

یک کارشناس مسکن با تاکید بر اینکه رشد قیمت در هر کالایی با آغاز سال جدید رخ می دهد و این موضوع برای مسکن هم اجتناب ناپذیر است گفت:قیمت مسکن به گونه ای افزایش یافته که قدرت خرید به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.

تهران و باغ های شمیران

تهران و باغ های شمیران

اگربخواهید در تهران این کلان شهر پر از برج شلوغی و آشفتگی روزی را به گردش بگذرانید ودر این گردش تاریخ فرهنگ هنر و طبیعت را جستجو کنید شاید هیچ کجا بهتر از مناطق شمالی آن نباشد، منطقه‌ای که تا چندی پیشتر جدای از تهران فعلی و ییلاقی  برای دارالخلافه نشینهای تهرانی بود. منطقه‌ای که به نام شمرون خوانده می‌شود و هنوز هم ساکنان امروزی

آدرس اشتباه به سرمایه‌گذاران مسکن!

آدرس اشتباه به سرمایه‌گذاران مسکن!

یک کارشناس اقتصاد مسکن با بیان این‌که آمار نشان می‌دهد معاملات شهر تهران در بازه قیمتی ۷۵۰ میلیون تومان انجام می‌شود، گفت: شاخص‌هایی همچون رشد و میانگین قیمت‌های فعلی از مناطق برخوردار شهر تهران این آدرس اشتباه را به سرمایه‌گذار می‌دهد که در مناطق مرفه‌نشین اقدام به ساخت و ساز کند؛ در حالی که عمده آپارتمان‌های خالی از سکنه تهران در این مناطق قرار دارد.

 مخالفت دبیر کانون انبوه‌سازان با کارت اعتباری مصالح مسکن/ ۴۰۰هزار درخواست برای وام مسکن

مخالفت دبیر کانون انبوه‌سازان با کارت اعتباری مصالح مسکن/ ۴۰۰هزار درخواست برای وام مسکن

دبیر کانون انبوه سازان کشور با بیان اینکه وضعیت بازار مسکن در سال آینده بستگی به نرخ تورم دارد، گفت:پرداخت کارت اعتباری مصالح و دخالت دولت در بازار مفید نیست.

 خانه ۸۸متری در تهران ۲۰۰میلیون تومان!

خانه ۸۸متری در تهران ۲۰۰میلیون تومان!

بررسی قیمت روز مسکن در تهران حاکی از آن است که یک خانه مسکونی ۳۰۶ متری در دروازه شمیران به قیمت ۱.۵ میلیارد تومان و آپارتمان ۸۸ متری در تهرانسر به قیمت ۲۰۰ میلیون تومان معامله شده است.

۲برنامه دولت برای خانه‌دارکردن ارزان مردم/ کاهش ۱۵درصدی قیمت مسکن با کارت اعتباری مصالح

۲برنامه دولت برای خانه‌دارکردن ارزان مردم/ کاهش ۱۵درصدی قیمت مسکن با کارت اعتباری مصالح

وزیر راه و شهرسازی با بیان "باید بتوانیم در جهت عمران و آبادانی کشور بیشتر و کارآمدتر از گذشته ایفای نقش کنیم" گفت: دولت ۲ برنامه برای خانه‌دارکردن ارزان مردم را در دستور کار دارد.

 ارزش ریالی پروژه‌های نیمه تمام در کشور چقدر است؟

ارزش ریالی پروژه‌های نیمه تمام در کشور چقدر است؟

به گفته رییس کمیسیون عمران مجلس و اطلاعات رسمی، ۶۰۰ هزار میلیارد تومان پروژه نیمه تمام در کشور وجود دارد اما با تعدیل قیمت ها، به نظر می رسد امروز نزدیک به «هزار هزار میلیارد تومان» پروژه نیمه تمام در کشور وجود داشته باشد که به طور میانگین حدود ۵۰ درصد پیشرفت داشته اند؛ با توجه به اینکه این میزان از سرمایه های مردم درگیر پروژه های نیمه تمام مانده و در تنگنا هستیم، نباید وارد پروژه هایی شویم که با اولویت ها تطبیق ندارد.

 هزینه بالای خرید اوراق تسهیلات مسکن

هزینه بالای خرید اوراق تسهیلات مسکن

در حالی که تسهیلات خرید مسکن در تهران در بهترین حالت حداکثر تا یک چهارم هزینه خرید یک واحد مسکونی ۶۰ متری را پوشش می دهد، اما هزینه خرید اوراق این تسهیلات، ۱۰ درصد ارزش وام است.